Het geluid van de stille reserve Waarom bevoegde leraren het onderwijs verlaten
Heb jij een onderwijsbevoegdheid, maar werk je niet meer in loondienst in het onderwijs? Vertel in 10 vragen waarom. Het kost je vijf minuten en je antwoorden tellen direct mee in de cijfers.
Ik ben gestopt vanwege de organisatie van het onderwijs.
57,4% van de deelnemers noemt dit als reden. Het is de meest gekozen reden om te stoppen.
Mijn geluid als stille reserve
Tien vragen over je loopbaan en waarom je stopte. Je antwoorden worden anoniem verwerkt en tellen direct mee in de cijfers op deze pagina.
Waarom leraren stoppen: de cijfers
Bijgewerkt op 15 september 2026 om 08:03 uur, op basis van 641 inzendingen.
Je eigen antwoorden zijn geel gemarkeerd.
Waarom stoppen leraren?
57,4% noemt de organisatie van het onderwijs als reden om te stoppen. Daarna volgen de werkdruk (45,9%) en niet kunnen doen waar je goed in bent (37%).
Toon als tabel
| Antwoord | Aantal | Percentage |
|---|---|---|
| Organisatie (hoe het onderwijs in elkaar zit) | 368 | 57,4% |
| Werkdruk | 294 | 45,9% |
| Ik kon niet doen waar ik goed in was | 237 | 37% |
| Werkwijze leidinggevende | 164 | 25,6% |
| Salaris | 152 | 23,7% |
| Burn-out | 123 | 19,2% |
| Toe aan een andere uitdaging | 120 | 18,7% |
| Kinderen, gezin of thuissituatie | 83 | 12,9% |
| Te weinig variatie in het takenpakket | 83 | 12,9% |
| Er was geen werk voor mij | 50 | 7,8% |
| Arbeidsongeschikt | 45 | 7% |
| Een andere reden | 36 | 5,6% |
Deelnemers konden meerdere redenen kiezen, daarom tellen de percentages op tot meer dan 100%.
Kans op terugkeer
40,7% ziet een reële kans op terugkeer (4 of 5). 15,3% sluit terugkeer uit.
Toon als tabel
Wanneer gestopt
De grootste groep stopte tussen 2015 en 2019 (50,1%).
Tot november 2026 kon je in de vragenlijst niet later dan 2022 kiezen. Recente jaren zijn daardoor ondervertegenwoordigd; elke nieuwe inzending vult dit aan.
Toon als tabel
Onderwijssoort
69,4% kwam uit het primair onderwijs.
Toon als tabel
Jaren in het onderwijs
30,4% stopte binnen vijf jaar.
Toon als tabel
Werktijdfactor
43,2% werkte (bijna) fulltime, vier tot vijf dagen per week.
Toon als tabel
Opleiding
40,7% heeft een master of universitaire opleiding.
Toon als tabel
Provincie
60,1% woont in Noord-Holland, Zuid-Holland of Utrecht.
Toon alle provincies als tabel
Wat ze nu doen
41% werkt nu als zelfstandige, in allerlei sectoren.
Toon alle sectoren als tabel
Inkomen nu
39,2% verdient nu meer dan in het onderwijs.
Toon als tabel
Cijfers gebruiken
Alle cijfers op deze pagina mag je zonder toestemming citeren en gebruiken, met vermelding van de bron (licentie CC BY 4.0).
Bron: stillereserve.nl, stand 15 september 2026, n = 641Ken je iemand die het onderwijs verliet? Deel deze site.
Wie of wat is de stille reserve?
De stille reserve bestaat uit mensen met een onderwijsbevoegdheid die niet (meer) in loondienst in het onderwijs werken. De redenen daarvoor lopen uiteen, bijvoorbeeld:
- arbeidsongeschiktheid;
- een bewuste pauze, bijvoorbeeld vanwege de gezinssituatie;
- een gedwongen overstap naar een andere sector, zoals na een burn-out;
- een vrijwillige overstap naar een andere sector.
Het gaat om een grote groep. Volgens DUO hadden op 1 oktober 2024 zo'n 34.000 mensen met een bevoegdheid voor het primair onderwijs en 64.000 met een bevoegdheid voor het voortgezet onderwijs of mbo minstens twee jaar niet in het onderwijs gewerkt. Dat is ruim een vijfde van alle bevoegden in het po en ruim vier op de tien in het vo en mbo.
De groep is iets kleiner dan bij de eerste meting in 2017. Toch concludeert DUO dat de stille reserve het lerarentekort niet oplost. De cijfers laten zien hoeveel mensen er weg zijn, maar niet waarom. Daarvoor is deze site.
Bron: DUO, "Wel lesbevoegdheid, geen leraar" (mei 2026). DUO telt mensen die arbeidsongeschikt of met pensioen zijn niet mee. Deze vragenlijst telt arbeidsongeschikte oud-leraren wel mee.
Waarom deze website
Een oplossing voor het lerarentekort?
In gesprekken over het lerarentekort valt vaak de term stille reserve, alsof er een reservebank klaarzit met mensen die zo weer kunnen invallen. In de praktijk komt wie eenmaal weg is zelden terug. In het primair onderwijs is het aantal herintreders in tien jaar zelfs gehalveerd. Ligt dat aan de mensen, of aan de sector? Met meer informatie krijgen we beter zicht op mogelijke oplossingen.
Actuele cijfers en informatie
DUO brengt sinds 2017 in kaart hoe groot de stille reserve is en waar oud-leraren nu werken. Wat in die cijfers ontbreekt, is waarom ze vertrokken. Deze site vult dat aan. De resultaten worden bij elke inzending direct bijgewerkt, zodat het beeld actueel blijft.
De kracht van de mening
Wie alleen naar cijfers kijkt, vult het waarom al snel zelf in. Zonde, want iemand met een onderwijsbevoegdheid stopt niet zomaar. Wat zijn de meest voorkomende redenen om het onderwijs te verlaten, en wat drijft deze mensen? Willen we leraren behouden en verdere uitval beperken, dan moeten we de beweegredenen van hun voorgangers kennen.
Werving? Nee!
Deze website wil de stille reserve niet werven. Het idee is juist andersom: met meer kennis over waarom mensen vertrokken, kunnen we voorkomen dat de groep verder groeit en zorgen dat er weer genoeg (vak)leerkrachten zijn. Het doel is een betere toekomst voor de leraar én voor het onderwijs.
Initiatiefnemer
Meningen als informatiebron
Er wordt regelmatig geschreven over de stille reserve. Maar wat vragen we, los van de feiten, eigenlijk aan deze groep oud-leraren? Hun ervaring is van grote waarde voor de toekomst van het onderwijs. Als we weten waarom mensen vertrekken, kunnen we de uitstroom beperken.
Beter voorkomen dan genezen
Jan-Willem Duim (1982) is sinds 2004 leerkracht in het basisonderwijs. Hij werkte onder meer in Hoevelaken, op Sint Maarten en op scholen in en rond Amsterdam. Sinds 2017 werkt hij als zzp'er in het onderwijs, tegen een tarief dat is gebaseerd op een gemiddeld lerarensalaris. Onder het motto "inval voordat er uitval is" helpt hij leerkrachten te behouden voor het onderwijs, op een betaalbare en flexibele manier.
Deze website is een persoonlijk initiatief om het onderwijs van bruikbare, relevante en actuele informatie te voorzien.
Privacy
- De vragenlijst is anoniem. We vragen geen naam, geboortedatum of woonplaats.
- Laat je je e-mailadres achter, dan bewaren we dat apart van je antwoorden. We gebruiken het alleen om je op de hoogte te houden van de resultaten.
- Antwoorden en berichten worden opgeslagen bij Cloudflare, binnen de Europese Unie. We delen ze niet met anderen.
- Websitebezoek meten we met Google Analytics, maar alleen als je daar toestemming voor geeft. Je kunt die keuze altijd .
- Wil je je e-mailadres of bericht laten verwijderen? Neem contact op.
